زندگى با تعقل محض 131 احساس تصعيد شده ( احساس برين ) عامل واقعى تعيين كنندهء روش عقلانى بشر در زندگى است 133 قضاياى كلى در باره انسان و واقعيتها : يكم ، دوم ، سوم 134 - 133 و افسدتم على رائى بالعصيان و الخذلان ، حتى لقد قال قريش : ان ابن ابي طالب رجل شجاع و لكن لا علم له بالحرب . للَّه ابوهم و هل احد منهم اشد لها مراسا و اقدم فيها مقاما منى لقد نهضت فيها و ما بلغت العشرين وها انا ذا قد ذرفت على الستين و لكن لا راى لمن يطاع 135 تماشاگران بىخبر از واقعيتها به قضاوت نشسته و در بارهء على به قضاوت پرداخته‌اند 135 على بن ابي طالب همواره جنگ را تا نزديكى تاريكى شب به تأخير مىاندازد 137 نيايشى از زبان على ( ع ) در هنگام شروع جنگ 140 - 138 سست عنصرى و بىتفاوتى اكثريت مردم در بارهء حقوق جان خود يكى از عوامل بدبينى و نگرانى عميق به نوع انسانى بوده است 142 متن خطبه بيست و هشتم 146 - 145 ترجمه خطبه بيست و هشتم 147 تفسير عمومى خطبه بيست و هشتم 151 فان الدنيا ادبرت و اذنت بوداع و ان الاخرة قد اقبلت و اشرقت به اطلاع 151 هر لحظه اى از زمان كه از آينده مىرسد و بگذشته مىخزد ، دنيا گامى از ما دور مىشود و به مقدار آن لحظه آدميان را وداع مىگويد 151 نقل عبارات بريانت 154 - 152 الا و ان اليوم المضمار و غذا السباق و السبقة الجنة و الغاية النار 156 زندگى آدمى حركتى است طبيعى كه فقط از آغاز هشيارى به حركت انسانى تحول مىيابد و دنيا براى او ميدان مسابقه مىگردد - مسابقه در خير و كمال 156 آيا مىتوانيم پيش از فرا رسيدن مرگ زندگى را پاك نموده و اين امانت الهى را بدون نقص به پيشگاه خداوندى ببريم آيا مىتوانيم پيش از مشاهدهء نتايج شرمآور پستىها و وقاحتهاى خود چاره اى بينديشيم و جان خود را از گرداب سرنوشت مهلك نجات بدهيم 158 آيات توبه 160 الا و انكم فى ايام امل من ورائه اجل ، فمن عمل فى ايام امله قبل حضور